Rê-bê-ca — Một bình dùng cho sự lựa chọn tể trị của Đức Chúa Trời
- Truyền đạo Tin Lành Belinda Ramirez
- Apr 19
- 13 min read
Rê-bê-ca, có tên trong tiếng Hê-bơ-rơ nguyên thủy là רִבְקָה (Rivqah/Rivkah), là một nhân vật quan trọng trong kế hoạch giao ước của Đức Chúa Trời, và câu chuyện của bà được ghi chép chủ yếu trong Sáng Thế Ký 24–27. Tên của bà sau đó được chuyển sang tiếng Hy Lạp là Rhebékkā và sang tiếng La-tinh là Rebecca, và đó là cách tên này được truyền lại trong tiếng Anh ngày nay.
Bà đã được Đức Chúa Trời lựa chọn qua sự hướng dẫn thiêng liêng để trở thành vợ của Y-sác và là mẹ của dòng dõi được hứa, tiếp nối giao ước đã được ban cho Áp-ra-ham (Sáng Thế Ký 24:12–14; Sáng Thế Ký 24:67).
Cuộc đời của bà bày tỏ sự tể trị của Đức Chúa Trời, sự lựa chọn thiêng liêng của Ngài, và cách Ngài làm việc qua từng con người để hoàn thành mục đích của Ngài. Từ sự vâng phục sẵn lòng khi rời quê hương trong đức tin (Sáng Thế Ký 24:58) cho đến vai trò của bà trong sự ứng nghiệm lời hứa của Đức Chúa Trời qua các con trai của mình (Sáng Thế Ký 25:23), câu chuyện của Rê-bê-ca chỉ cho chúng ta thấy sự thành tín của Đức Chúa Trời và kế hoạch cứu chuộc của Ngài, cuối cùng dẫn đến Giê-xu Ki-tô (Ga-la-ti 3:16).
Lời kêu gọi của đức tin
Cũng như với Sa-ra, đức tin là điều cốt lõi trong câu chuyện của Rê-bê-ca. Lời của Đức Chúa Trời nhắc nhở chúng ta rằng: “Nhưng không có đức tin thì không thể nào đẹp lòng Ngài” (Hê-bơ-rơ 11:6). Lẽ thật này được thấy rõ nơi người đầy tớ của Áp-ra-ham, là Ê-li-ê-se, người đã tin rằng Đức Chúa Trời đã chọn sẵn người nữ được định cho Y-sác.
Ông tìm kiếm Chúa trong sự cầu nguyện, tin rằng Đức Chúa Trời sẽ bày tỏ ý muốn của Ngài, mà rằng: “Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời của chủ tôi Áp-ra-ham… xin tỏ lòng nhân từ đối cùng chủ tôi Áp-ra-ham” (Sáng Thế Ký 24:12–14).
Chính bởi đức tin mà ông đã tin cậy sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời trước khi ông thấy kết quả, yên nghỉ trong sự bảo đảm rằng Chúa đã dọn sẵn con đường (Sáng Thế Ký 24:7). Khi Rê-bê-ca đến và làm đúng dấu hiệu mà ông đã cầu xin, điều đó xác nhận rằng bà thật sự là người được Đức Chúa Trời lựa chọn.
Câu chuyện này cho chúng ta thấy rằng đức tin không chỉ là tin sau khi chúng ta đã thấy, nhưng là tin cậy rằng Đức Chúa Trời đã đi trước chúng ta và đã thiết lập ý muốn trọn vẹn của Ngài theo mục đích của Ngài (Châm Ngôn 3:5–6).
Lời kêu gọi về sự biệt riêng và tin cậy nơi sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời
Khi Áp-ra-ham đã cao tuổi, ông hiểu tầm quan trọng của việc tìm một người vợ cho Y-sác, không theo phong tục của xứ đó, nhưng theo ý muốn của Đức Chúa Trời. Ông khiến đầy tớ mình thề, rằng: “Ngươi chớ cưới cho con trai ta một người vợ trong các con gái dân Ca-na-an, là dân mà ta đang ở giữa họ; nhưng ngươi hãy về xứ ta và nơi bà con ta, mà cưới vợ cho con trai ta là Y-sác” (Sáng Thế Ký 24:3–4). Lời dặn của Áp-ra-ham xuất phát từ mong muốn gìn giữ dòng dõi giao ước và bảo đảm rằng Y-sác không kết hiệp với những người không thờ phượng Đức Chúa Trời chân thật duy nhất.
Nguyên tắc này phản ánh một lẽ thật mà chúng ta thấy xuyên suốt Kinh Thánh—Đức Chúa Trời kêu gọi dân Ngài phải biệt riêng. Sứ đồ Phao-lô sau đó viết: “Chớ mang ách chung với kẻ chẳng tin; vì sự công bình có tương giao gì với sự không công bình?” (2 Cô-rinh-tô 6:14). Ngay tại đây trong Sáng Thế Ký, chúng ta thấy một hình bóng báo trước của mạng lệnh này, khi Áp-ra-ham tìm kiếm một sự kết hiệp được đặt nền trên đức tin và sự vâng phục Đức Chúa Trời.
Sự tin cậy của Áp-ra-ham không đặt nơi sự tình cờ, nhưng nơi sự thành tín của Đức Chúa Trời. Ông bảo đảm với đầy tớ mình rằng: “Giê-hô-va Đức Chúa Trời của trời… Ngài sẽ sai thiên sứ Ngài đi trước ngươi, và ngươi sẽ cưới vợ cho con trai ta từ đó” (Sáng Thế Ký 24:7). Sự bảo đảm này trở thành nền tảng cho đức tin của người đầy tớ. Dù không biết mọi việc sẽ diễn ra thế nào, ông vẫn tin cậy vào lời của Áp-ra-ham, là lời được đặt nền trên sự tin cậy nơi chính Đức Chúa Trời.
Khi người đầy tớ đến giếng nước, ông cầu nguyện trước khi đến gần các người nữ, tìm kiếm một dấu hiệu rõ ràng từ Chúa: “Nguyện rằng, người thiếu nữ nào mà tôi nói: Xin hạ bình nước của cô xuống… mà cô ấy đáp: Xin cứ uống, tôi cũng sẽ cho lạc đà của ông uống nữa; thì chính người đó là người mà Ngài đã định” (Sáng Thế Ký 24:14). Đây không phải là một yêu cầu nhỏ, vì việc múc nước cho lạc đà đòi hỏi rất nhiều công sức, bày tỏ không chỉ sự sẵn lòng mà còn một tấm lòng phục vụ.
Trong bối cảnh mà việc các người nữ tự do nói chuyện với người lạ không phải là điều thông thường, và nhiều người thường sẽ rời đi, người đầy tớ tin cậy rằng Đức Chúa Trời sẽ biệt riêng người mà Ngài đã chọn. Trước khi ông nói xong trong lòng, Rê-bê-ca đã đến giếng và làm đúng như điều ông đã cầu xin (Sáng Thế Ký 24:15–18). Trong giây phút đó, người đầy tớ biết rằng Chúa đã dẫn dắt hành trình của mình, xác nhận rằng Rê-bê-ca là chiếc bình được chọn trong kế hoạch của Đức Chúa Trời (Sáng Thế Ký 24:27).
Câu chuyện này nhắc nhở chúng ta rằng khi chúng ta bước đi trong sự vâng phục và tin cậy nơi Chúa, Ngài thành tín để dẫn dắt các bước chân của chúng ta và bày tỏ ý muốn của Ngài trong thời điểm trọn vẹn của Ngài (Châm Ngôn 3:5–6).
Đức Chúa Trời xác nhận sự lựa chọn của Ngài và sự đáp ứng sẵn lòng của Rê-bê-ca
Sau khi Rê-bê-ca làm trọn dấu hiệu mà người đầy tớ đã cầu xin—dâng nước cho ông uống và cũng múc nước cho các lạc đà của ông—Kinh Thánh cho thấy rõ rằng đây là sự xác nhận của Đức Chúa Trời. “Xảy ra trước khi người nói xong, kìa, Rê-bê-ca đi ra… trên vai mang bình nước” (Sáng Thế Ký 24:15). Bà đáp lại đúng như điều ông đã cầu xin nơi Chúa: “Xin mời uống, thưa ông… tôi cũng sẽ múc nước cho các lạc đà của ông nữa” (Sáng Thế Ký 24:18–19). Trong khoảnh khắc đó, người đầy tớ biết rằng Chúa đã đáp lời, và ông “cúi đầu xuống mà thờ lạy Đức Giê-hô-va” (Sáng Thế Ký 24:26–27).
Sau đó, ông đến nhà của Rê-bê-ca và cẩn thận thuật lại mọi điều đã xảy ra—cách Áp-ra-ham sai ông đi, lời thề ông đã lập, lời cầu nguyện ông đã dâng, và cách Đức Giê-hô-va đã dẫn dắt ông trực tiếp đến với Rê-bê-ca. “Người đầy tớ thuật lại cho Y-sác mọi điều mình đã làm” (Sáng Thế Ký 24:66), và trước đó với gia đình bà, ông đã làm chứng rằng: “Tôi đang ở trong đường, Đức Giê-hô-va đã dẫn tôi đến nhà anh em của chủ tôi” (Sáng Thế Ký 24:48). Đây không phải là kế hoạch của con người, nhưng là sự hướng dẫn thiêng liêng của Đức Chúa Trời để cung cấp một người vợ cho Y-sác theo mục đích giao ước của Ngài.
Khi gia đình bà nghe những điều này, họ nhận biết bàn tay của Đức Chúa Trời, mà rằng: “Việc này bởi Đức Giê-hô-va mà ra; chúng tôi không thể nói với ông điều dữ hay điều lành. Kìa, Rê-bê-ca ở trước mặt ông; hãy đem nàng đi, và để nàng làm vợ của con trai chủ ông, như Đức Giê-hô-va đã phán” (Sáng Thế Ký 24:50–51).
Ngày hôm sau, người đầy tớ sẵn sàng trở về, nhưng gia đình bà muốn giữ bà lại “ít ngày, chừng mười ngày” (Sáng Thế Ký 24:55). Tuy nhiên, người đầy tớ xin đừng trì hoãn, vì biết rằng Đức Giê-hô-va đã làm cho chuyến đi của mình được thịnh vượng (Sáng Thế Ký 24:56). Họ gọi Rê-bê-ca và hỏi trực tiếp: “Ngươi có muốn đi với người này không? Nàng đáp: Tôi sẽ đi” (Sáng Thế Ký 24:58). Câu trả lời này bày tỏ đức tin cá nhân của bà và sự sẵn lòng bước vào sự kêu gọi của Đức Chúa Trời.
Kinh Thánh cho thấy gia đình bà muốn trì hoãn một thời gian ngắn, nhưng cuối cùng bà đã ra đi không kéo dài thêm, theo sự dẫn dắt của Chúa. “Rồi họ tiễn Rê-bê-ca em gái mình… và chúc phước cho Rê-bê-ca” (Sáng Thế Ký 24:59–60).
Rê-bê-ca sau đó lên đường trở về và được dẫn đến với Y-sác. “Rê-bê-ca ngước mắt lên, thấy Y-sác, thì xuống khỏi lạc đà… lấy khăn che mặt” (Sáng Thế Ký 24:64–65). “Y-sác đưa nàng vào trại của Sa-ra mẹ mình… cưới nàng làm vợ, và yêu thương nàng” (Sáng Thế Ký 24:67). Như vậy, kế hoạch của Đức Chúa Trời đã được làm trọn, kết hiệp Y-sác và Rê-bê-ca theo ý muốn thiêng liêng của Ngài.
Có hai dân tộc ở trong bụng ngươi
Sau khi Rê-bê-ca trở thành vợ của Y-sác, bà, giống như Sa-ra trước bà, đã trải qua tình trạng son sẻ. Y-sác bốn mươi tuổi khi cưới Rê-bê-ca (Sáng Thế Ký 25:20), nhưng mãi đến khi ông sáu mươi tuổi thì bà mới sinh con (Sáng Thế Ký 25:26). Kinh Thánh không cho biết tuổi chính xác của Rê-bê-ca, nhưng điều này cho thấy khoảng thời gian chừng hai mươi năm trước khi bà thụ thai. Nhưng Y-sác đã cầu xin Đức Giê-hô-va cho vợ mình, và Đức Chúa Trời đã đáp lời: “Y-sác cầu nguyện cùng Đức Giê-hô-va cho vợ mình, vì nàng son sẻ; Đức Giê-hô-va nhận lời cầu nguyện của người, và Rê-bê-ca vợ người thụ thai” (Sáng Thế Ký 25:21).
Trong thời kỳ mang thai, Rê-bê-ca trải qua một sự tranh đấu lớn trong lòng, và bà đã tìm cầu Đức Giê-hô-va để hiểu biết: “Hai đứa trẻ tranh đấu với nhau trong lòng nàng; nàng nói: Nếu vậy thì tại sao tôi sống làm chi? Rồi nàng đi cầu hỏi Đức Giê-hô-va” (Sáng Thế Ký 25:22).
Đáp lại, Đức Giê-hô-va bày tỏ kế hoạch tể trị của Ngài, phán rằng: “Có hai dân tộc trong bụng ngươi, hai dân sẽ phân rẽ từ trong lòng ngươi ra; dân nầy sẽ mạnh hơn dân kia, và đứa lớn sẽ phục đứa nhỏ” (Sáng Thế Ký 25:23).
Lời phán này của Đức Giê-hô-va cho thấy rõ rằng điều đang xảy ra không chỉ là thể xác, nhưng là thuộc linh và mang tính tiên tri. Đức Chúa Trời bày tỏ rằng từ Rê-bê-ca sẽ ra hai dân tộc—Ê-sau (עֵשָׂו, Esav) và Gia-cốp (יַעֲקֹב, Yaʿaqov)—và mục đích thiêng liêng của Ngài sẽ không theo thứ tự tự nhiên của con trưởng, nhưng theo sự lựa chọn tể trị của Ngài.
Khi đến kỳ sinh nở, Kinh Thánh xác nhận lời của Đức Giê-hô-va: “Khi đến ngày sinh nở, kìa, có hai con trai sinh đôi trong bụng nàng” (Sáng Thế Ký 25:24). Đứa đầu ra đỏ, mình đầy lông, đặt tên là Ê-sau; rồi em nó ra sau, tay nắm gót chân Ê-sau, đặt tên là Gia-cốp (Sáng Thế Ký 25:25–26).
Qua điều này, chúng ta thấy rằng các mục đích của Đức Chúa Trời không được thiết lập theo truyền thống của loài người, nhưng theo ý muốn của Ngài mà thôi, như có chép rằng: “để cho mục đích của Đức Chúa Trời theo sự lựa chọn được đứng vững, chẳng phải bởi việc làm, nhưng bởi Đấng kêu gọi” (Rô-ma 9:11–12).
Sự vận hành của mục đích Đức Chúa Trời qua Rê-bê-ca
Khi các con lớn lên, Kinh Thánh cho thấy một sự khác biệt trong gia đình: “Y-sác yêu Ê-sau, vì người ăn thịt săn của nó; còn Rê-bê-ca yêu Gia-cốp” (Sáng Thế Ký 25:28). Dù sự phân chia này là rõ ràng, nó diễn ra đúng theo lời mà Đức Giê-hô-va đã phán trước: “đứa lớn sẽ phục đứa nhỏ” (Sáng Thế Ký 25:23).
Lẽ thật này trở nên rõ ràng hơn khi Ê-sau khinh dể quyền trưởng nam của mình, bán nó cho Gia-cốp: “Ê-sau nói… quyền trưởng nam này có ích gì cho tôi?… Gia-cốp bèn cho Ê-sau bánh và món canh đậu… như vậy Ê-sau khinh dể quyền trưởng nam” (Sáng Thế Ký 25:32–34). Điều mà Đức Chúa Trời đã phán bắt đầu được bày tỏ, không phải tình cờ, nhưng theo kế hoạch tể trị của Ngài.
Rê-bê-ca, đã nhận được lời từ Đức Giê-hô-va, đã hành động khi đến thời điểm Y-sác chúc phước cho con trai mình. Bà chỉ dạy Gia-cốp, rằng: “Vậy bây giờ, con ta, hãy vâng theo lời ta dặn bảo” (Sáng Thế Ký 27:8–10). Qua đó, Gia-cốp được đem đến trước mặt Y-sác, và lời chúc phước được ban ra: “Cầu Đức Chúa Trời ban cho con sương móc từ trời, và sự màu mỡ của đất… các dân phục sự con, các nước quỳ lạy con… kẻ nào rủa sả con sẽ bị rủa sả, và kẻ nào chúc phước cho con sẽ được chúc phước” (Sáng Thế Ký 27:28–29).
Lời chúc phước này xác nhận lời hứa giao ước, phù hợp với điều Đức Chúa Trời đã phán trước khi họ được sinh ra (Sáng Thế Ký 25:23). Như có chép rằng: “đứa lớn sẽ phục đứa nhỏ… để cho mục đích của Đức Chúa Trời theo sự lựa chọn được đứng vững, chẳng phải bởi việc làm, nhưng bởi Đấng kêu gọi” (Rô-ma 9:12, 11).
Khi Ê-sau biết về lời chúc phước, “Ê-sau ghét Gia-cốp vì lời chúc phước mà cha mình đã chúc cho nó” (Sáng Thế Ký 27:41). Rê-bê-ca, nhận thấy sự nguy hiểm, đã hành động để bảo vệ lời hứa, nói với Gia-cốp rằng: “Vậy bây giờ, con ta, hãy vâng theo lời ta; đứng dậy, trốn qua nhà La-ban anh ta tại Ha-ran” (Sáng Thế Ký 27:43).
Sau đó, bà nói với Y-sác, một lần nữa nhấn mạnh sự biệt riêng khỏi các con gái trong xứ: “Tôi chán sống vì các con gái của Hết; nếu Gia-cốp cưới vợ trong các con gái của Hết… thì đời sống tôi còn ích gì?” (Sáng Thế Ký 27:46). Trong điều này, nguyên tắc đã thấy từ thời Áp-ra-ham được giữ vững—rằng dòng dõi giao ước phải được biệt riêng.
Qua tất cả những sự kiện này, Kinh Thánh cho thấy rằng điều Đức Chúa Trời đã phán đều được ứng nghiệm. Từ quyền trưởng nam đến lời chúc phước, và cả trong việc bảo vệ Gia-cốp, ý muốn của Đức Chúa Trời tiếp tục được thực hiện theo lời của Ngài, chứng tỏ rằng ý muốn của Ngài đứng vững, và Ngài thành tín để làm trọn mọi điều Ngài đã phán (Dân Số Ký 23:19).
Những bài học từ cuộc đời của Rê-bê-ca
Đức tin đòi hỏi sự vâng phục: Cuộc đời của Rê-bê-ca cho thấy rằng đức tin thật không phải là thụ động, nhưng là hành động. Từ sự sẵn lòng rời bỏ quê hương của bà (Sáng Thế Ký 24:58) đến những hành động của bà trong việc thuận theo điều Đức Chúa Trời đã bày tỏ (Sáng Thế Ký 25:23; Sáng Thế Ký 27:8), câu chuyện của bà cho thấy rằng sự vâng phục theo sau đức tin (Gia-cơ 2:17).
Ý muốn của Đức Chúa Trời sẽ đứng vững: Đức Giê-hô-va đã phán ý muốn của Ngài từ trước, và nó đã xảy ra đúng như lời đã nói: “đứa lớn sẽ phục đứa nhỏ” (Sáng Thế Ký 25:23). Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: “Ý định ta sẽ đứng vững, và ta sẽ làm trọn mọi điều ta muốn” (Ê-sai 46:10).
Đức Chúa Trời dùng những con người không trọn vẹn: Dù những hành động của Rê-bê-ca không phải là không có sự phức tạp, nhưng ý muốn của Đức Chúa Trời vẫn được hoàn thành. Kinh Thánh cho thấy rõ rằng: “chẳng phải bởi việc làm, nhưng bởi Đấng kêu gọi” (Rô-ma 9:11), cho thấy rằng các mục đích của Đức Chúa Trời không bị cản trở bởi sự yếu đuối của con người.
Tầm quan trọng của sự biệt riêng thuộc linh: Cũng như Áp-ra-ham và Rê-bê-ca đã giữ sự biệt riêng khỏi những người không phục sự Đức Chúa Trời (Sáng Thế Ký 24:3–4; Sáng Thế Ký 27:46), chúng ta được nhắc nhở rằng: “chớ mang ách chung với kẻ chẳng tin” (2 Cô-rinh-tô 6:14).
Tin cậy nơi sự tể trị của Đức Chúa Trời: Câu chuyện của Rê-bê-ca bày tỏ rằng Đức Chúa Trời nắm quyền tể trị từ đầu đến cuối. “Ý định của Đức Giê-hô-va còn đến đời đời, tư tưởng của lòng Ngài còn đến muôn thế hệ” (Thi Thiên 33:11).
Lời kêu gọi bước đi trong ý muốn của Đức Chúa Trời
Cuộc đời của Rê-bê-ca chỉ cho chúng ta lẽ thật rằng ý muốn của Đức Chúa Trời được thiết lập bởi Lời của Ngài và được làm trọn trong thời điểm của Ngài. Là những người tin, chúng ta được kêu gọi tin cậy không phải nơi những điều chúng ta thấy, nhưng nơi những điều Đức Chúa Trời đã phán, biết rằng “Đấng gọi anh em là thành tín, chính Ngài cũng sẽ làm điều đó” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:24).
Như anh chị em đã nhận Giê-xu Ki-tô làm Chúa và Cứu Chúa của mình, thì cũng chính Đức Chúa Trời đã dẫn dắt các bước của Rê-bê-ca và làm trọn lời hứa của Ngài, là Đấng đã ban sự cứu rỗi qua Con của Ngài. Chúng ta được kêu gọi bước đi trong ý muốn của Ngài, nắm giữ vững vàng Công Việc Trọn Vẹn của Thập Tự Giá.
Đây là ý muốn của Đức Chúa Trời, rằng chúng ta bước đi trong Công Việc Trọn Vẹn của Thập Tự Giá, và khi chúng ta tiếp tục giữ vững đức tin và sự tin cậy nơi Ngài, thì chính bởi đức tin—tấm gương mà chúng ta thấy ở đây—rằng “không có đức tin thì không thể nào đẹp lòng Ngài” (Hê-bơ-rơ 11:6), “hãy nhìn xem Giê-xu, là Đấng khởi đầu và hoàn tất đức tin của chúng ta” (Hê-bơ-rơ 12:2).
Vả, đức tin là sự thực chất của những điều mình hy vọng, là bằng chứng của những điều mình chẳng xem thấy (Hê-bơ-rơ 11:1). Nguyện điều này trở nên sự khích lệ để chúng ta giữ vững đức tin, tin cậy nơi những điều Đức Chúa Trời đã phán, ngay cả khi chưa thấy, biết rằng Ngài là Đấng thành tín để làm trọn Lời của Ngài.
Các câu Kinh Thánh đối chiếu
Sự dẫn dắt và sự thành tín của Đức Chúa Trời: Sáng Thế Ký 24:7; Sáng Thế Ký 24:12–14; Thi Thiên 33:11; Dân Số Ký 23:19
Ý muốn tể trị và sự lựa chọn của Đức Chúa Trời: Sáng Thế Ký 25:23; Rô-ma 9:11–12; Ê-sai 46:10
Đức tin và sự vâng phục: Hê-bơ-rơ 11:6; Gia-cơ 2:17; Châm Ngôn 3:5–6
Sự biệt riêng khỏi sự không tin: Sáng Thế Ký 24:3–4; Sáng Thế Ký 27:46; 2 Cô-rinh-tô 6:14
Lời hứa của Đức Chúa Trời được làm trọn trong Đấng Christ: Ga-la-ti 3:16; Ma-thi-ơ 1:2; Hê-bơ-rơ 12:2
Comments