Trở Về Căn Bản: Cội Rễ của Kinh Thánh Kinh Thánh Qua Các Thời Đại: Tìm Hiểu Lịch Sử, Sự Gìn Giữ và Sự Hiệp Nhất của Lời Đức Chúa Trời

Truyền đạo Tin Lành Belinda Ramirez
16 minutes ago
18 min read

Trong bài học trước, chúng ta đã xem xét tầm quan trọng của giáo lý Kinh Thánh chân chính và lý do tại sao mọi sự dạy dỗ đều phải được đo lường theo Lời Đức Chúa Trời. Khi chúng ta tiếp tục tăng trưởng trong sự hiểu biết về giáo lý lành mạnh, điều quan trọng là phải hiểu Kinh Thánh, là nguồn mà giáo lý ấy được rút ra.

Kinh Thánh không xuất hiện như một quyển sách duy nhất chỉ trong một đêm. Trái lại, đó là một tuyển tập các trước tác thánh được ghi chép qua nhiều thế kỷ, được gìn giữ qua nhiều thế hệ, được các thầy thông giáo cẩn thận sao chép, được dịch sang nhiều ngôn ngữ, và được công nhận là Kinh Thánh Thánh. Lịch sử của Kinh Thánh kéo dài hàng ngàn năm và vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến thế giới ngày nay.

Khi chúng ta bắt đầu phần tiếp theo của Trở Về Với Những Điều Căn Bản: Cội Rễ của Kinh Thánh, chúng ta sẽ thực hiện một hành trình lịch sử xuyên suốt chính Kinh Thánh—xem xét quá trình hình thành, sự gìn giữ, sự truyền đạt, và sự hiệp nhất đáng kinh ngạc đã được duy trì qua các thế kỷ.

Xuyên suốt bài học này, chúng ta sẽ xem xét các chủ đề bao gồm:

Kinh Thánh như một tuyển tập các sách thánh.
Quá trình ghi chép Kinh Thánh qua nhiều thế kỷ.
Kinh Thánh Hê-bơ-rơ.
Kinh điển Cựu Ước.
Kinh điển Tân Ước.
Sự gìn giữ và sự truyền đạt Kinh Thánh.
Việc sao chép các bản chép tay.
Việc dịch Kinh Thánh xuyên suốt lịch sử.
Sự hiệp nhất của Kinh Thánh.
Sự truyền bá Lời Đức Chúa Trời trên khắp thế giới.

Khi chúng ta lần lượt xem xét những chủ đề này, mục đích của chúng ta không chỉ đơn thuần là nghiên cứu lịch sử vì chính lịch sử. Trái lại, chúng ta mong muốn có được sự trân trọng sâu sắc hơn đối với Kinh Thánh mà Đức Chúa Trời đã gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Việc hiểu được hành trình lịch sử của Kinh Thánh giúp chúng ta hiểu rõ hơn nền tảng mà đức tin của chúng ta được đặt trên đó, đồng thời chuẩn bị cho chúng ta tiếp tục tăng trưởng trong sự hiểu biết về Lời Đức Chúa Trời.

Kinh Thánh: Lời Đức Chúa Trời Qua Các Thời Đại

Kinh Thánh không giống bất kỳ quyển sách nào khác trong lịch sử. Đây không phải là một quyển sách duy nhất được viết trong cùng một thời điểm bởi một người duy nhất. Trái lại, đây là một tuyển tập các trước tác thánh mà Đức Chúa Trời đã ban qua nhiều thế kỷ, thông qua những người mà Ngài đã chọn cho mục đích thiêng liêng của Ngài.

Mặc dù được viết qua nhiều thế hệ, nhiều nền văn hóa và nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau, Kinh Thánh công bố một sứ điệp nhất quán về kế hoạch của Đức Chúa Trời và sự cứu chuộc của Ngài dành cho nhân loại.

Chính Kinh Thánh làm chứng rằng nguồn gốc của Kinh Thánh không đến từ ý muốn hay trí tưởng tượng của con người.

Phi-e-rơ đã viết:

“Trước hết phải biết rõ điều nầy: chẳng có lời tiên tri nào trong Kinh Thánh lấy ý riêng mà giải nghĩa được. Vì chẳng hề có lời tiên tri nào đến bởi ý muốn của loài người, nhưng ấy là bởi Đức Thánh Linh cảm động mà người ta đã nói bởi Đức Chúa Trời.”— II Phi-e-rơ 1:20–21 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Cũng vậy, Phao-lô đã nhắc nhở Ti-mô-thê:

“Cả Kinh Thánh đều là bởi Đức Chúa Trời soi dẫn, có ích cho sự dạy dỗ, bẻ trách, sửa trị, dạy người trong sự công bình.”— II Ti-mô-thê 3:16 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Xuyên suốt lịch sử, Đức Chúa Trời đã gìn giữ Lời Ngài qua nhiều thế hệ. Rất lâu trước khi Kinh Thánh tồn tại như một quyển sách được đóng thành một tập duy nhất, các trước tác của Kinh Thánh đã được cẩn thận ghi chép, gìn giữ, sao chép và truyền lại. Theo thời gian, những trước tác thánh này được tập hợp lại, giúp các thế hệ sau biết đến Đức Chúa Trời, Đấng đã bày tỏ chính Ngài qua Lời của Ngài.

Các ghi chép lịch sử giúp chúng ta hiểu được hành trình đặc biệt này, cho thấy Kinh Thánh đã được truyền lại một cách trung tín qua nhiều thế kỷ trước khi đến với chúng ta trong hình thức mà ngày nay chúng ta biết đến.

Khi tiếp tục bài học này, chúng ta sẽ xem xét hành trình lịch sử của Lời Đức Chúa Trời—không phải để đặt lòng tin của chúng ta nơi chính lịch sử, nhưng để chúng ta càng trân trọng hơn Kinh Thánh mà Đức Chúa Trời đã gìn giữ. Lịch sử có thể giúp chúng ta hiểu Kinh Thánh đã đến với chúng ta như thế nào, nhưng đức tin của chúng ta đặt nơi Đức Chúa Trời, Đấng đã ban Lời Ngài và đã hoàn thành chương trình cứu chuộc của Ngài qua Con Ngài, Chúa Giê-su Kitô.

Kinh Thánh Hê-bơ-rơ: Nền Tảng của Cựu Ước

Khi chúng ta tiếp tục bài học này, điều quan trọng là phải hiểu Kinh Thánh mà Chúa Giê-su Kitô, các sứ đồ của Ngài và dân Do Thái đã công nhận là Lời Đức Chúa Trời. Những trước tác thánh này thường được gọi là Kinh Thánh Hê-bơ-rơ hoặc Kinh Thánh Hê-bơ-rơ (Hebrew Bible).

Kinh Thánh Hê-bơ-rơ nguyên thủy được viết chủ yếu bằng tiếng Hê-bơ-rơ, với một số phần nhỏ được viết bằng tiếng A-ram.

Trong truyền thống Do Thái, những trước tác này được sắp xếp thành hai mươi bốn sách. Mặc dù con số này khác với ba mươi chín sách được tìm thấy trong hầu hết các bản Cựu Ước của Tin Lành ngày nay, nhưng nội dung vẫn giống nhau. Sự khác biệt nằm ở cách sắp xếp và nhóm các sách lại với nhau, chứ không phải ở chính những trước tác được Đức Chúa Trời hà hơi.

Ví dụ, những sách được tính riêng trong Cựu Ước của Tin Lành được gộp lại trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ. I và II Sa-mu-ên được tính là một sách; I và II Các Vua được tính là một sách; I và II Sử Ký được tính là một sách; và Mười Hai Tiên Tri Nhỏ được tính chung là một sách. Cách sắp xếp truyền thống này tạo nên tổng số hai mươi bốn sách được công nhận trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ.

Hiểu được sự khác biệt này giúp chúng ta trân trọng rằng Kinh Thánh Hê-bơ-rơ được dân Do Thái gìn giữ và Cựu Ước được tìm thấy trong các bản Kinh Thánh tiếng Anh của chúng ta đều làm chứng về cùng một bản ghi chép lịch sử và cùng những lời hứa của Đức Chúa Trời. Mặc dù các sách được sắp xếp khác nhau, nhưng chúng công bố cùng một sứ điệp thống nhất về giao ước của Đức Chúa Trời với dân Ngài và chương trình cứu chuộc của Ngài đang được bày tỏ.

Chính Chúa Giê-su Kitô đã xác nhận thẩm quyền của những Kinh Thánh này. Ngài phán:

“Các ngươi đừng tưởng ta đến để phá luật pháp hay là lời tiên tri; ta đến, không phải để phá, song để làm cho trọn.”— Ma-thi-ơ 5:17 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Sau khi sống lại, Chúa Giê-su Kitô một lần nữa chỉ cho các môn đồ của Ngài chính những Kinh Thánh này, phán rằng:

“Đoạn Ngài phán rằng: Ấy đó là điều mà ta đã nói cùng các ngươi khi ta còn ở với các ngươi, rằng mọi điều đã chép về ta trong luật pháp Môi-se, các sách tiên tri và các Thi Thiên đều phải được ứng nghiệm.”— Lu-ca 24:44 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Khi chúng ta tiếp tục bài học này, chúng ta sẽ xem xét những trước tác này kỹ lưỡng hơn, học biết cách chúng được sắp xếp, được gìn giữ và được trung tín truyền lại qua nhiều thế hệ. Quan trọng hơn hết, chúng ta sẽ thấy rằng từ Sáng Thế Ký đến Ma-la-chi, Kinh Thánh Hê-bơ-rơ liên tục hướng về Đấng Mê-si đã được hứa ban, là Chúa Giê-su Kitô, Đấng mà Công Trình Trọn Vẹn của Ngài trên Thập Tự Giá đã làm trọn chương trình cứu chuộc đời đời của Đức Chúa Trời.

Giê-rôm và Bản Kinh Thánh La-tinh Vulgate

Một trong những hình minh họa được trình bày trong bài học này mô tả Giê-rôm (A.D. 347–420), một trong những dịch giả Kinh Thánh có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử Cơ Đốc giáo. Bức tiểu họa này được lấy từ Kinh Thánh Vivian, một bản thảo được minh họa rất đẹp, được thực hiện vào thế kỷ thứ chín.

Hình minh họa mô tả Giê-rôm đang giám sát việc chuẩn bị và phân phát các bản sao của bản dịch Kinh Thánh bằng tiếng La-tinh của ông, thường được gọi là Vulgate. Những bản sao của các bản thảo này được cho thấy đang được lưu trữ và phân phát, nhấn mạnh đến sự gìn giữ và truyền đạt cẩn thận của Lời Đức Chúa Trời từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Giê-rôm bắt đầu công việc dịch thuật của mình vào cuối thế kỷ thứ tư sau khi được giao nhiệm vụ hiệu đính các bản Kinh Thánh La-tinh hiện có. Thay vì chỉ dựa vào các bản dịch La-tinh trước đó, ông đã tận tâm nghiên cứu các bản thảo tiếng Hê-bơ-rơ và tiếng Hy Lạp có sẵn để Kinh Thánh có thể được dịch chính xác hơn sang ngôn ngữ La-tinh thông dụng của thời đại ông. Theo thời gian, bản Vulgate đã trở thành bản Kinh Thánh được sử dụng rộng rãi nhất trong toàn bộ Hội Thánh phương Tây và tiếp tục giữ vai trò có ảnh hưởng trong nhiều thế kỷ.

Mặc dù công trình của Giê-rôm giữ một vị trí quan trọng trong lịch sử dịch thuật Kinh Thánh, nhưng sự tin cậy của chúng ta không đặt nơi bất kỳ một dịch giả hay một bản dịch nào. Sự tin cậy của chúng ta đặt nơi Đức Chúa Trời, Đấng đã ban Lời Ngài và đã trung tín gìn giữ Lời ấy xuyên suốt lịch sử. Con người đã lao động để sao chép, dịch thuật và truyền bá Kinh Thánh, nhưng chính Đức Chúa Trời là Đấng đã gìn giữ lẽ thật của Ngài từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Thi thiên gia đã tuyên bố:

“Hỡi Đức Giê-hô-va, lời Chúa được vững lập đời đời trên các từng trời.”— Thi Thiên 119:89 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Tương tự như vậy, tiên tri Ê-sai đã viết:

“Cỏ khô, hoa tàn; nhưng lời của Đức Chúa Trời chúng ta còn mãi đời đời.”— Ê-sai 40:8 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Khi chúng ta tiếp tục nghiên cứu lịch sử của Kinh Thánh, chúng ta sẽ gặp nhiều người trung tín mà Đức Chúa Trời đã sử dụng trong việc gìn giữ và truyền đạt Lời Ngài. Mặc dù lịch sử giúp chúng ta trân trọng công lao của họ, nhưng đức tin của chúng ta không bao giờ đặt nơi con người, các bản thảo hay các truyền thống. Đức tin của chúng ta vẫn luôn được đặt vững chắc nơi Đức Chúa Trời hằng sống, Đấng đã bày tỏ chính Ngài qua Lời được Đức Chúa Trời hà hơi của Ngài, và cuối cùng qua Con Ngài, Chúa Giê-su Kitô.

Các Sách của Luật Pháp

Kinh Thánh Hê-bơ-rơ bắt đầu với phần thường được gọi là Luật Pháp, cũng được gọi là Torah, một từ Hê-bơ-rơ có nghĩa là sự chỉ dạy hoặc sự dạy dỗ. Năm sách đầu tiên này của Kinh Thánh được Đức Chúa Trời ban qua Môi-se và hình thành nền tảng mà phần còn lại của Cựu Ước được xây dựng trên đó. Trong tiếng Hy Lạp, những sách này thường được gọi là Ngũ Kinh (Pentateuch), có nghĩa là năm sách hoặc năm cuộn sách.

Các Sách của Luật Pháp gồm có:

Sáng Thế Ký
Xuất Ê-díp-tô Ký
Lê-vi Ký
Dân Số Ký
Phục Truyền Luật Lệ Ký

Trong những sách này, chúng ta tìm thấy lời tường thuật về sự sáng tạo các tầng trời và trái đất của Đức Chúa Trời, sự sa ngã của nhân loại vào tội lỗi, giao ước của Ngài với Áp-ra-ham, sự hình thành của dân tộc Y-sơ-ra-ên, sự giải cứu khỏi Ê-díp-tô, việc ban Luật Pháp tại Núi Si-nai, và sự thành tín liên tục của Đức Chúa Trời đối với dân giao ước của Ngài trong suốt hành trình nơi đồng vắng.

Chính Chúa Giê-su Kitô đã xác nhận rằng các trước tác của Môi-se là Lời Đức Chúa Trời. Khi phán với các nhà lãnh đạo tôn giáo, Ngài nói:

“Vì nếu các ngươi tin Môi-se, cũng sẽ tin ta, bởi ấy là về ta mà người đã chép vậy.”— Giăng 5:46 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Tương tự như vậy, sau khi sống lại, Chúa Giê-su Kitô đã nhắc các môn đồ của Ngài rằng các trước tác của Môi-se làm chứng về Ngài:

“Đoạn, Ngài khởi từ Môi-se rồi kế đến mọi đấng tiên tri mà cắt nghĩa cho hai người đó những lời chỉ về Ngài trong cả Kinh Thánh.”— Lu-ca 24:27 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Mặc dù những sách này chứa đựng Luật Pháp của Đức Chúa Trời được ban cho Y-sơ-ra-ên, nhưng chúng cũng bày tỏ một điều còn lớn lao hơn. Ngay từ ban đầu, chúng đã chỉ vượt lên chính mình để hướng về chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời qua Đấng Mê-si mà Ngài đã hứa.

Các sinh tế, chức tế lễ, chiên con Lễ Vượt Qua, đền tạm và nhiều sự kiện khác được ghi chép trong những sách này đều báo trước sự đến của Chúa Giê-su Kitô và Công Trình Trọn Vẹn của Ngài trên Thập Tự Giá.

Khi chúng ta học về Luật Pháp, chúng ta không bao giờ nên xem đó chỉ đơn thuần là một tập hợp các điều răn hay những sự kiện lịch sử. Trái lại, chúng ta cần nhận biết rằng Đức Chúa Trời đang bày tỏ sự thánh khiết của Ngài, nhu cầu được cứu chuộc của con người, và chương trình cứu rỗi trọn vẹn của Ngài qua Chúa Giê-su Kitô. Luật Pháp dạy chúng ta về tiêu chuẩn công chính của Đức Chúa Trời, đồng thời hướng lòng chúng ta đến với Đấng Cứu Thế, là Đấng duy nhất đã làm trọn tiêu chuẩn ấy thay cho chúng ta.

Phao-lô đã viết:

“Ấy vậy, luật pháp đã như người thầy giáo của chúng ta, dẫn đến Chúa Kitô, hầu cho chúng ta bởi đức tin mà được xưng công bình.”— Ga-la-ti 3:24 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Khi chúng ta tiếp tục học Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, chúng ta sẽ thấy rằng mỗi phần của Cựu Ước đều được xây dựng trên nền tảng này. Tất cả cùng bày tỏ chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời đang được mở ra—một chương trình không được hoàn thành bởi nỗ lực của con người, nhưng bởi Chúa Giê-su Kitô và Công Trình Trọn Vẹn của Ngài trên Thập Tự Giá.

Các Đấng Tiên Tri

Phần lớn thứ hai của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ được gọi là Các Đấng Tiên Tri, hay Nevi’im. Trong cách sắp xếp của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, Các Đấng Tiên Tri được chia thành hai nhóm: Các Tiên Tri Trước và Các Tiên Tri Sau.

Các Tiên Tri Trước

Các Tiên Tri Trước gồm có:

Giô-suê (יְהוֹשֻׁעַ – Yehoshua)
Các Quan Xét (שֹׁפְטִים – Shoftim)
Sa-mu-ên (שְׁמוּאֵל – Shemu'el)
Các Vua (מְלָכִים – Melakhim)

Trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, I và II Sa-mu-ên được tính là một sách, và I và II Các Vua được tính là một sách.

Những sách này ghi lại lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên từ khi bước vào Đất Hứa, trải qua thời kỳ các quan xét, sự thiết lập chế độ quân chủ, các triều đại của các vua, sự phân chia vương quốc, cho đến cuộc lưu đày của Y-sơ-ra-ên và Giu-đa.

Mặc dù những sách này chứa đựng các bản tường thuật lịch sử, nhưng chúng được xếp vào phần Các Đấng Tiên Tri vì chúng cho thấy dân sự và các nhà lãnh đạo của họ đã đáp ứng với Lời Đức Chúa Trời như thế nào. Hết lần này đến lần khác, lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên bày tỏ hậu quả của sự vâng lời và sự không vâng lời. Đức Chúa Trời đã sai các đấng tiên tri của Ngài đến để cảnh báo dân Ngài, kêu gọi họ ăn năn, và nhắc nhở họ về giao ước của Ngài.

Đức Giê-hô-va phán cùng Giô-suê:

“Quyển sách luật pháp nầy chớ xa miệng ngươi, hãy suy gẫm ngày và đêm, hầu cho cẩn thận làm theo mọi điều đã chép ở trong; vì như vậy ngươi mới được may mắn trong con đường mình và mới được phước.”— Giô-suê 1:8 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Các Tiên Tri Trước cho thấy rằng sức mạnh của dân Y-sơ-ra-ên không đặt nơi các vua của họ, quân đội của họ hay sự khôn ngoan của con người. Sự hưng thịnh của họ phụ thuộc vào việc luôn trung tín với Lời Đức Chúa Trời.

Các Tiên Tri Sau

Các Tiên Tri Sau gồm có:

Ê-sai (יְשַׁעְיָהוּ – Yeshayahu)
Giê-rê-mi (יִרְמְיָהוּ – Yirmeyahu)
Ê-xê-chi-ên (יְחֶזְקֵאל – Yeḥezqel)
Sách Mười Hai (תְּרֵי עֲשַׂר – Trei Asar)

Những trước tác tiên tri này chứa đựng các sứ điệp về sự cảnh báo, sự phán xét, sự ăn năn, sự phục hồi và hy vọng. Các đấng tiên tri đã nói khi được Đức Thánh Linh cảm động, công bố Lời của Chúa cho dân sự.

Đức Chúa Trời phán cùng Giê-rê-mi:

“Đức Giê-hô-va bèn giơ tay chạm đến miệng ta; và Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng: Nầy, ta đã đặt những lời ta trong miệng ngươi.”— Giê-rê-mi 1:9 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Các đấng tiên tri không nói theo ý riêng hay trí tưởng tượng của mình. Sứ điệp của họ đến từ Đức Chúa Trời.

Sách Mười Hai

Trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, mười hai sách thường được gọi là Các Tiên Tri Nhỏ được nhóm lại thành một sách duy nhất, gọi là Sách Mười Hai.

Sách Mười Hai gồm có:

Ô-sê (הוֹשֵׁעַ – Hoshea)
Giô-ên (יוֹאֵל – Yoel)
A-mốt (עָמוֹס – Amos)
Áp-đia (עֹבַדְיָה – Ovadyah)
Giô-na (יוֹנָה – Yonah)
Mi-chê (מִיכָה – Mikhah)
Na-hum (נַחוּם – Naḥum)
Ha-ba-cúc (חֲבַקּוּק – Ḥavaqquq)
Sô-phô-ni (צְפַנְיָה – Tsefanyah)
A-ghê (חַגַּי – Ḥaggai)
Xa-cha-ri (זְכַרְיָה – Zekharyah)
Ma-la-chi (מַלְאָכִי – Malakhi)

Các đấng tiên tri này được gọi là “nhỏ” chỉ vì các trước tác của họ ngắn hơn các trước tác của Ê-sai, Giê-rê-mi và Ê-xê-chi-ên. Thuật ngữ này không có nghĩa là sứ điệp của họ kém quan trọng hơn.

Hợp lại, Sách Mười Hai đề cập đến tình trạng thuộc linh của dân Đức Chúa Trời, sự phán xét theo sau sự phản nghịch, lời kêu gọi ăn năn và hy vọng về sự phục hồi. Những sách này cũng chứa đựng những lời hứa liên quan đến Đấng Mê-si sắp đến và chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời.

Mi-chê đã báo trước nơi Chúa Kitô sẽ giáng sinh:

“Hỡi Bết-lê-hem Ép-ra-ta, là nhỏ nhất trong các chi phái Giu-đa, từ nơi ngươi sẽ ra cho ta một Đấng sẽ cai trị trong Y-sơ-ra-ên; gốc tích của Ngài bởi từ trước, từ thuở đời đời.”— Mi-chê 5:2 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Xa-cha-ri đã nói tiên tri về Đấng sẽ bị đâm:

“Chúng sẽ nhìn xem ta là Đấng mà chúng đã đâm, và chúng sẽ than khóc Ngài.”— Xa-cha-ri 12:10 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Các trước tác tiên tri liên tục hướng vượt lên trên hoàn cảnh trước mắt của dân Y-sơ-ra-ên để chỉ về sự đến của Chúa Giê-su Kitô. Các đấng tiên tri bày tỏ tội lỗi của con người, nhu cầu phải ăn năn, và lời hứa về sự cứu chuộc sẽ được hoàn thành qua Đấng Mê-si.

Ê-sai đã tuyên bố:

“Nhưng Ngài đã vì sự vi phạm của chúng ta mà bị vết, vì sự gian ác của chúng ta mà bị thương. Bởi sự sửa phạt Ngài chịu chúng ta được bình an, bởi lằn roi Ngài chúng ta được lành bịnh.”— Ê-sai 53:5 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Các Đấng Tiên Tri nhắc nhở chúng ta rằng Lời Đức Chúa Trời là chân thật, những lời cảnh báo của Ngài phải được xem trọng, và những lời hứa của Ngài chắc chắn sẽ được ứng nghiệm. Sứ điệp của họ cuối cùng dẫn chúng ta đến Chúa Giê-su Kitô, Đấng đã làm trọn Luật Pháp và Các Đấng Tiên Tri, và đã phó chính mình trên Thập Tự Giá để cứu chuộc nhân loại.

Các Trước Tác

Phần lớn thứ ba của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ được gọi là Các Trước Tác, hay Ketuvim (כְּתוּבִים – Ketuvim), có nghĩa là “Các Trước Tác.” Phần này của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ bao gồm các sách về thi ca, sự khôn ngoan, sự thờ phượng, lịch sử và lời chứng trung tín. Hợp lại, những trước tác này bày tỏ sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời, sự thờ phượng của dân Ngài và sự thành tín liên tục của Ngài xuyên suốt lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên.

Các Trước Tác gồm có:

Thi Thiên (תְּהִלִּים – Tehillim)
Gióp (אִיּוֹב – Iyov)
Châm Ngôn (מִשְׁלֵי – Mishlei)
Ru-tơ (רוּת – Rut)
Nhã Ca (שִׁיר הַשִּׁירִים – Shir HaShirim)
Truyền Đạo (קֹהֶלֶת – Qohelet)
Ca Thương (אֵיכָה – Eikhah)
Ê-xơ-tê (אֶסְתֵּר – Esther)
Đa-ni-ên (דָּנִיֵּאל – Daniyyel)
Ê-xơ-ra – Nê-hê-mi (עֶזְרָא וְנְחֶמְיָה – Ezra veNeḥemyah)
Sử Ký (דִּבְרֵי הַיָּמִים – Divrei HaYamim)

Trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, Ê-xơ-ra và Nê-hê-mi được tính chung là một sách, và I và II Sử Ký cũng được tính là một sách. Cách sắp xếp này góp phần tạo nên cấu trúc truyền thống gồm hai mươi bốn sách của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ.

Các Trước Tác chứa đựng nhiều thể loại văn chương phong phú. Trong những sách này, chúng ta tìm thấy các bài ca ngợi khen, những lời cầu nguyện, sự khôn ngoan cho đời sống hằng ngày, các bản tường thuật lịch sử, các khải tượng tiên tri và những lời chứng về sự thành tín của Đức Chúa Trời. Chúng bày tỏ niềm vui trong sự thờ phượng, thực tế của sự đau khổ, giá trị của sự khôn ngoan đến từ Đức Chúa Trời và niềm hy vọng được tìm thấy khi tin cậy nơi Chúa.

Thi thiên gia đã tuyên bố:

“Lời Chúa là ngọn đèn cho chân tôi, Ánh sáng cho đường lối tôi.”— Thi Thiên 119:105 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Sách Châm Ngôn nhắc nhở chúng ta:

“Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, Chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con; Phàm trong các việc làm của con, khá nhận biết Ngài, Thì Ngài sẽ chỉ dẫn các nẻo của con.”— Châm Ngôn 3:5–6 (Kinh Thánh Truyền Thống Hiệu Đính)

Các Trước Tác liên tục khích lệ dân Đức Chúa Trời tìm kiếm Ngài hết lòng, bước đi trong sự khôn ngoan và luôn trung tín bất kể hoàn cảnh của cuộc sống. Dù qua những bài ca của Đa-vít, sự khôn ngoan của Sa-lô-môn, sự chịu đựng của Gióp hay các bản tường thuật lịch sử của Ê-xơ-ra, Nê-hê-mi và Sử Ký, những sách này luôn luôn làm chứng về bản tính không hề thay đổi của Đức Chúa Trời và sự thành tín của Ngài đối với giao ước.

Mặc dù mỗi sách có mục đích riêng của mình, nhưng tất cả đều tiếp tục lời chứng đang được bày tỏ về chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời. Niềm hy vọng được bày tỏ xuyên suốt Các Trước Tác cuối cùng được ứng nghiệm trong Chúa Giê-su Kitô. Ngài là Đấng Cứu Chuộc đã được hứa ban, Đấng Chăn Chiên Nhân Lành, Vua chân thật, và là sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời được bày tỏ cho nhân loại.

Chính Chúa Giê-su Kitô đã xác nhận rằng phần này của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ làm chứng về Ngài:

Khi chúng ta học Các Trước Tác, chúng ta được nhắc nhở rằng Lời Đức Chúa Trời không chỉ là một bản ghi chép về lịch sử hay thi ca. Lời Ngài bày tỏ tấm lòng của Ngài, sự khôn ngoan của Ngài, sự thành tín của Ngài và mục đích cứu chuộc đời đời của Ngài qua Chúa Giê-su Kitô. Mỗi trang cuối cùng đều hướng chúng ta đến Đấng Cứu Thế và đến Công Trình Trọn Vẹn của Ngài trên Thập Tự Giá.

Ghi Chú về Ngôn Ngữ Kinh Thánh

Khi chúng ta kết thúc bài học về Các Trước Tác, việc hiểu các ngôn ngữ nguyên thủy mà những sách này được viết sẽ rất hữu ích. Kinh Thánh Hê-bơ-rơ chủ yếu được viết bằng tiếng Hê-bơ-rơ, là ngôn ngữ của dân giao ước của Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, trong thời kỳ Ba-by-lôn và Ba Tư, tiếng A-ram đã trở thành ngôn ngữ thông dụng trên phần lớn vùng Cận Đông. Vì vậy, Đức Chúa Trời cũng đã gìn giữ một số phần Lời Ngài bằng tiếng A-ram.

Các sách sau đây trong phần Các Trước Tác được viết nguyên thủy bằng tiếng Hê-bơ-rơ:

Thi Thiên (תְּהִלִּים – Tehillim)
Gióp (אִיּוֹב – Iyov)
Châm Ngôn (מִשְׁלֵי – Mishlei)
Ru-tơ (רוּת – Rut)
Nhã Ca (שִׁיר הַשִּׁירִים – Shir HaShirim)
Truyền Đạo (קֹהֶלֶת – Qohelet)
Ca Thương (אֵיכָה – Eikhah)
Ê-xơ-tê (אֶסְתֵּר – Esther)
Sử Ký (דִּבְרֵי הַיָּמִים – Divrei HaYamim)

Các sách sau đây chứa cả tiếng Hê-bơ-rơ và tiếng A-ram:

Đa-ni-ên (דָּנִיֵּאל – Daniyyel) — Được viết chủ yếu bằng tiếng Hê-bơ-rơ, với Đa-ni-ên 2:4b–7:28 được viết bằng tiếng A-ram.
Ê-xơ-ra – Nê-hê-mi (עֶזְרָא וְנְחֶמְיָה – Ezra veNeḥemyah) — Phần Ê-xơ-ra được viết chủ yếu bằng tiếng Hê-bơ-rơ, nhưng bao gồm Ê-xơ-ra 4:8–6:18 và Ê-xơ-ra 7:12–26 được viết bằng tiếng A-ram. Riêng Nê-hê-mi được viết bằng tiếng Hê-bơ-rơ.

Những phần được viết bằng tiếng A-ram này thường lưu giữ các thư từ chính thức, các sắc lệnh của vua và các bản ghi chép lịch sử từ các đế quốc Ba-by-lôn và Ba Tư. Việc chúng được đưa vào Kinh Thánh cho thấy Đức Chúa Trời đã bày tỏ và gìn giữ Lời Ngài một cách trung tín ngay trong bối cảnh lịch sử mà dân Ngài đã sinh sống.

Dù được viết bằng tiếng Hê-bơ-rơ hay tiếng A-ram, mọi phần của Kinh Thánh đều được Đức Chúa Trời hà hơi.

Khi chúng ta tiếp tục học Kinh Thánh Hê-bơ-rơ, chúng ta sẽ thấy rằng bất kể các sách này được viết nguyên thủy bằng ngôn ngữ nào, sứ điệp vẫn không thay đổi. Từ Sáng Thế Ký đến Ma-la-chi, Kinh Thánh luôn bày tỏ bản tính của Đức Chúa Trời, sự thành tín của Ngài, chương trình cứu chuộc của Ngài, và cuối cùng chỉ về Chúa Giê-su Kitô cùng Công Trình Trọn Vẹn của Ngài trên Thập Tự Giá.